Jerebu merupakan keadaan apabila terdapat banyak zarah halus dan bahan pencemar yang terapung di udara sehingga menyebabkan kualiti udara merosot serta jarak penglihatan berkurangan. Antara punca utama jerebu ialah pembakaran terbuka, kebakaran hutan, asap daripada kenderaan dan aktiviti perindustrian.
Zarah halus dalam jerebu, khususnya PM2.5, boleh memasuki jauh ke dalam saluran pernafasan dan paru-paru. Pendedahan kepada pencemaran udara pada tahap tinggi boleh meningkatkan risiko masalah pernafasan dan memburukkan keadaan penyakit seperti asma serta penyakit paru-paru dan jantung.
Kesan Jerebu Terhadap Kesihatan
Pendedahan kepada jerebu boleh menyebabkan beberapa gejala seperti:
- Batuk dan sakit tekak
- Hidung berair dan kerap bersin
- Mata pedih, gatal atau berair
- Kulit terasa gatal
- Sukar bernafas atau sesak nafas
- Sakit dada
Golongan yang lebih mudah terjejas termasuk kanak-kanak, warga emas, wanita hamil, perokok serta individu yang mempunyai penyakit seperti asma, penyakit paru-paru kronik dan penyakit jantung.
Cara Mencegah Masalah Kesihatan Semasa Jerebu
1. Kurangkan Aktiviti Di Luar Rumah
Kurangkan aktiviti fizikal dan aktiviti lasak di luar rumah apabila keadaan jerebu semakin buruk. Seboleh-bolehnya, berada di dalam bangunan bagi mengurangkan pendedahan kepada udara tercemar.
2. Gunakan Pelitup Muka Yang Sesuai
Sekiranya perlu berada di luar, gunakan pelitup muka yang sesuai untuk membantu mengurangkan pendedahan kepada zarah pencemar. Kumpulan berisiko tinggi perlu lebih berhati-hati apabila berada di luar rumah.
3. Pastikan Udara Di Dalam Rumah Bersih
Tutup tingkap dan pintu apabila keadaan jerebu teruk bagi mengurangkan kemasukan udara tercemar. Elakkan aktiviti yang menghasilkan asap di dalam rumah seperti merokok dan pembakaran. Jika ada, penapis udara berkecekapan tinggi boleh digunakan untuk membantu menapis zarah halus.
4. Banyakkan Minum Air
Pastikan badan mendapat air yang mencukupi dengan meminum air kosong secara berkala. Kementerian Kesihatan Malaysia turut menasihatkan orang ramai supaya mengambil sekurang-kurangnya 8 gelas air sehari bagi mengekalkan hidrasi badan.
5. Gunakan Mod Kitaran Udara Dalaman Ketika Memandu
Semasa memandu ketika jerebu, gunakan penghawa dingin dan pilih mod kitaran udara dalaman (recirculation) untuk mengurangkan kemasukan udara luar yang tercemar ke dalam kenderaan.
6. Jaga Kebersihan Diri
Selepas melakukan aktiviti di luar, basuh tangan dan muka dengan air bersih dan sabun. Membersihkan bahagian kulit yang terdedah kepada jerebu juga boleh membantu mengurangkan rasa tidak selesa.
7. Pantau Bacaan Kualiti Udara
Sentiasa ikuti perkembangan kualiti udara di kawasan anda melalui sumber rasmi. Di Malaysia, bacaan Indeks Pencemaran Udara (IPU) boleh digunakan sebagai panduan untuk mengetahui keadaan kualiti udara dan mengambil langkah berjaga-jaga yang bersesuaian.
8. Jangan Lakukan Pembakaran Terbuka
Salah satu langkah penting untuk membantu mengurangkan masalah jerebu ialah mengelakkan pembakaran terbuka. Orang ramai juga digalakkan melaporkan aktiviti pembakaran yang boleh menyebabkan pencemaran udara kepada pihak berkuasa berkaitan.
Bila Perlu Mendapatkan Rawatan?
Sekiranya mengalami sesak nafas, sakit dada, batuk yang semakin teruk atau keadaan penyakit sedia ada menjadi lebih buruk, dapatkan pemeriksaan dan rawatan di fasiliti kesihatan dengan segera. Individu yang mempunyai penyakit kronik seperti asma atau penyakit paru-paru perlu mengambil ubat mengikut nasihat doktor dan mendapatkan rawatan sekiranya gejala bertambah teruk.
Kesimpulan
Jerebu bukan sekadar mengurangkan jarak penglihatan, malah boleh memberi kesan kepada kesihatan terutama apabila seseorang terdedah kepada udara tercemar untuk tempoh yang lama. Dengan mengurangkan aktiviti luar, menjaga kebersihan udara di dalam bangunan, menggunakan pelitup muka yang sesuai, memastikan pengambilan air mencukupi dan sentiasa memantau kualiti udara, risiko masalah kesihatan akibat jerebu dapat dikurangkan.
Jaga kesihatan diri dan keluarga. Kurangkan pendedahan kepada jerebu dan ikuti nasihat kesihatan daripada pihak berkuasa.
